Những điểm chính
- Mối liên hệ diễn ra theo cả hai chiều: tiểu đường làm tăng nguy cơ bệnh nướu, và bệnh nướu có thể khiến đường huyết khó kiểm soát hơn.
- Theo một tổng quan Cochrane năm 2022, điều trị bệnh nướu bằng làm sạch sâu giúp giảm HbA1c trung bình khoảng 0,4 điểm phần trăm.
- Nướu chảy máu, sưng hoặc tụt, hôi miệng dai dẳng và răng lung lay là những dấu hiệu cảnh báo, nên đi khám sớm.
- Tại Kudo Care, nha sĩ và đội ngũ bác sĩ gia đình của quý vị ở cùng một tòa nhà và có thể phối hợp với nhau khi quý vị muốn.
Câu trả lời ngắn gọn
Tiểu đường và bệnh nướu ảnh hưởng lẫn nhau theo cả hai chiều: đường huyết cao khiến bệnh nướu dễ xảy ra và nặng hơn, còn nhiễm trùng nướu có thể làm đường huyết khó kiểm soát hơn. Tin đáng mừng là điều trị bệnh nướu có thể giúp cải thiện phần nào việc kiểm soát đường huyết, nên những lần đi nha sĩ thật sự là một phần trong việc chăm sóc bệnh tiểu đường của quý vị.
Tháng Mười Một là Tháng Nhận thức về Bệnh Tiểu đường Quốc gia (National Diabetes Month), dịp tốt để nhìn lại phần chăm sóc tiểu đường hay bị bỏ qua. Theo CDC, khoảng 60% người trưởng thành ở Mỹ bị tiểu đường đã đi khám bác sĩ trong năm qua nhưng không đi nha sĩ.
Vì sao tiểu đường khiến nướu dễ bị bệnh hơn
Viện Quốc gia về Bệnh Tiểu đường, Tiêu hóa và Thận Hoa Kỳ (NIDDK) giải thích như sau: tiểu đường có thể làm thay đổi nước bọt, và lượng đường dư trong nước bọt nuôi vi khuẩn tạo mảng bám. Khi mảng bám cứng lại thành vôi răng gần đường viền nướu, nó kích ứng nướu và có thể dẫn đến bệnh nướu. Đường huyết cao cũng làm tăng nguy cơ bệnh nướu nhẹ chuyển thành bệnh nướu nặng.
Tiểu đường còn có thể làm vết thương lâu lành và khiến cơ thể khó chống lại nhiễm trùng hơn. Thêm vào đó là chứng khô miệng — thường gặp ở người tiểu đường và khi dùng một số loại thuốc — nên có ít nước bọt hơn để rửa trôi vi khuẩn. CDC cho biết người trưởng thành bị tiểu đường có nguy cơ bị sâu răng chưa được điều trị cao hơn 40% so với người không bị tiểu đường.
Bệnh nướu có thể đẩy đường huyết lên như thế nào
Bệnh nướu là một bệnh nhiễm trùng mạn tính, gây viêm kéo dài. Các nhà nghiên cứu cho rằng tình trạng viêm này có thể khiến cơ thể khó sử dụng insulin hiệu quả, điều này giúp giải thích vì sao NIDDK lưu ý rằng một số vấn đề trong miệng có thể làm bệnh tiểu đường nặng thêm.
Ở chiều ngược lại, tin tức khá đáng khích lệ. Một tổng quan Cochrane năm 2022 đã tổng hợp 35 nghiên cứu trên những người bị tiểu đường và bệnh nướu. Những người được điều trị nướu tại nha khoa — làm sạch bên dưới đường viền nướu — có chỉ số HbA1c giảm trung bình khoảng 0,4 điểm phần trăm sau ba đến bốn tháng, so với những người không được điều trị hoặc chỉ được chăm sóc thông thường. Các tác giả đánh giá mức độ tin cậy của bằng chứng là trung bình. Đây là thay đổi khiêm tốn và không thể thay thế thuốc trị tiểu đường, nhưng là lợi ích thật sự từ một việc điều trị vốn cũng giúp bảo vệ răng của quý vị.
Những dấu hiệu cảnh báo cần để ý
Bệnh nướu ở giai đoạn đầu thường không gây đau, nên rất dễ bị bỏ qua. Hãy để ý những dấu hiệu sau:
- Nướu chảy máu khi đánh răng hoặc dùng chỉ nha khoa
- Nướu đỏ, sưng hoặc đau khi chạm vào
- Nướu tụt khỏi răng, làm răng trông dài hơn
- Hôi miệng hoặc có vị khó chịu trong miệng mãi không hết
- Răng có cảm giác lung lay, hoặc xuất hiện kẽ hở mới giữa các răng
- Có mủ giữa răng và nướu
- Khô miệng, hoặc có mảng trắng có thể là nấm miệng (tưa miệng)
Nướu chảy máu là không bình thường, dù đã bị như vậy nhiều năm. Nếu quý vị thấy bất kỳ dấu hiệu nào ở trên, hãy đặt lịch khám răng tổng quát thay vì chờ đến lần khám định kỳ tới. Bệnh nướu nặng là một trong những nguyên nhân chính khiến người lớn mất răng, và răng đã lung lay thì khó giữ hơn nhiều (xem chữa tủy hay nhổ răng).
Tiểu đường có thể khiến cơ thể khó chống lại nhiễm trùng hơn. Hãy gọi 911 hoặc đến phòng cấp cứu (ER) nếu mặt sưng lan lên mắt hoặc xuống cổ, quý vị khó thở hoặc khó nuốt, hoặc sốt cao.
Vì sao làm sạch sâu có ích
Cạo vôi răng thông thường lấy đi mảng bám và vôi răng ở phía trên và ngay dưới đường viền nướu. Khi bệnh nướu đã tạo ra các túi nướu sâu quanh răng, vi khuẩn và vôi răng cứng bám trên bề mặt chân răng, nơi bàn chải và lần cạo vôi thông thường không với tới được. Lúc đó chúng tôi khuyên cạo vôi và làm láng gốc răng, thường gọi là làm sạch sâu.
Quy trình gồm những bước sau:
- Chúng tôi gây tê kỹ vùng cần làm và thường điều trị từng bên miệng một, thường chia làm hai lần hẹn
- Chúng tôi lấy sạch vôi răng và vi khuẩn trên bề mặt chân răng bên dưới đường viền nướu
- Chúng tôi làm láng chân răng để nướu lành lại và bám chặt trở lại vào răng
- Chúng tôi đo lại túi nướu trong lần tái khám để xem nướu đáp ứng thế nào
Sau đó, nhiều người bị bệnh nướu giữ nướu ổn định hơn khi làm sạch duy trì mỗi ba đến bốn tháng thay vì hai lần một năm. Nếu một số túi nướu chưa lành hẳn, các phương pháp như cắt nướu (gingivectomy) hoặc ghép xương có thể giúp ích. Ghế nha của chúng tôi có gắn sẵn máy cạo vôi siêu âm piezo, được thiết kế để êm và nhẹ nhàng hơn.
Nha sĩ và bác sĩ của quý vị, chỉ cách nhau vài bước chân
Tại Kudo Care Center, đội ngũ nha khoa ở cùng tòa nhà với phòng khám bác sĩ gia đình — BS. AJ Nguyen, BS. Ryan Kim và các y tá hành nghề (nurse practitioner) — và phòng khám mắt. Đây không phải là một chương trình chính thức. Đơn giản là khi quý vị muốn, nha sĩ và bác sĩ của quý vị có thể dễ dàng phối hợp với nhau.
Trên thực tế, việc phối hợp đó có thể là:
- Chia sẻ chỉ số A1c mới nhất và danh sách thuốc của quý vị, khi được quý vị đồng ý, để chúng tôi lên kế hoạch điều trị an toàn
- Trao đổi với bác sĩ của quý vị trước khi tiểu phẫu trong miệng hoặc điều trị nha khoa phức tạp hơn, theo khuyến nghị của NIDDK
- Đặt lịch khám răng và khám bệnh trong cùng một ngày khi giờ hẹn phù hợp, để chỉ cần đi một chuyến thay vì hai
- Báo cho bác sĩ của quý vị khi chúng tôi thấy dấu hiệu bệnh nướu, để bác sĩ nắm được bức tranh sức khỏe toàn diện
Chúng tôi mở cửa bảy ngày một tuần và đội ngũ nói tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Việt, giúp quý vị dễ duy trì đều đặn cả việc chăm sóc răng lẫn sức khỏe. Nếu không có bảo hiểm, Kudo Care Concierge Membership bao gồm các lần khám phòng ngừa về răng, sức khỏe tổng quát và mắt — xem trang bảo hiểm và trả góp hoặc cẩm nang chăm sóc răng khi không có bảo hiểm.
Mẹo hằng ngày để bảo vệ nướu
- Giữ đường huyết trong khoảng mục tiêu. Kiểm soát tốt hơn giúp giảm nguy cơ bệnh nướu nặng thêm. Bác sĩ có thể giúp quý vị đặt ra mục tiêu đó.
- Đánh răng hai lần mỗi ngày bằng kem có fluor và làm sạch kẽ răng mỗi ngày. Chỉ nha khoa, bàn chải kẽ hay máy tăm nước đều được. Hãy chọn cách nào quý vị thật sự sẽ dùng đều đặn.
- Ăn uống và dùng thuốc như bình thường trước khi đi nha sĩ, trừ khi chúng tôi hoặc bác sĩ dặn khác, và mang theo đồ ăn nhẹ hoặc viên đường glucose. Báo ngay cho chúng tôi nếu quý vị thấy run tay hoặc choáng váng khi đang ngồi ghế nha.
- Cho chúng tôi biết khi có thay đổi. Thuốc mới, chỉ số A1c tăng hay vừa nằm viện đều ảnh hưởng đến cách chúng tôi lên kế hoạch chăm sóc cho quý vị.
- Bỏ thuốc lá. Hút thuốc làm tăng nguy cơ cả bệnh nướu lẫn biến chứng tiểu đường. Có hỗ trợ miễn phí tại số 1-800-QUIT-NOW.
- Chống khô miệng. Uống từng ngụm nước trong ngày, nhai kẹo cao su không đường, và hỏi chúng tôi về các sản phẩm có thể giúp ích.
Quan trọng hơn cả là giữ đều lịch cạo vôi răng. Nếu quý vị là bệnh nhân mới tại Kudo Care, hãy bắt đầu với hướng dẫn dành cho bệnh nhân mới hoặc đặt lịch hẹn trực tuyến.
Câu hỏi thường gặp
Bệnh nướu có làm tăng đường huyết không?
Bệnh nướu có thể khiến đường huyết khó kiểm soát hơn. Đây là một bệnh nhiễm trùng mạn tính, và tình trạng viêm do nó gây ra dường như cản trở cách cơ thể sử dụng insulin. Các nghiên cứu cho thấy điều trị bệnh nướu bằng làm sạch sâu có thể giúp giảm HbA1c ở mức khiêm tốn, trung bình khoảng 0,4 điểm phần trăm sau ba đến bốn tháng.
Bị tiểu đường thì nên cạo vôi răng bao lâu một lần?
Ít nhất hai lần một năm, và thường là mỗi ba đến bốn tháng nếu quý vị đã từng điều trị bệnh nướu. Nha sĩ và chuyên viên vệ sinh răng miệng sẽ đề nghị khoảng cách phù hợp dựa trên kết quả đo nướu mỗi lần khám, mức độ kiểm soát đường huyết và việc chăm sóc răng tại nhà của quý vị.
Bị tiểu đường thì làm sạch sâu có an toàn không?
Có, với hầu hết mọi người. Hãy cho chúng tôi biết chỉ số A1c gần nhất và các loại thuốc quý vị đang dùng, ăn uống và dùng thuốc như bình thường trừ khi được dặn khác, và mang theo đồ ăn nhẹ. Nếu bệnh tiểu đường chưa được kiểm soát tốt hoặc quý vị sắp điều trị nhiều hơn, chúng tôi có thể trao đổi với bác sĩ của quý vị trước, theo khuyến nghị của NIDDK.
Chữa bệnh nướu có làm khỏi bệnh tiểu đường không?
Không. Điều trị nướu không thay thế thuốc tiểu đường, ăn uống lành mạnh hay tập thể dục. Việc điều trị loại bỏ một nguồn nhiễm trùng và viêm kéo dài, nhờ đó có thể giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn một chút, đồng thời bảo vệ răng và xương. Hãy xem đây là một mảnh ghép hữu ích trong việc chăm sóc bệnh tiểu đường nói chung.
Tại Kudo Care, tôi có thể khám răng và khám bệnh trong cùng một ngày không?
Đội ngũ nha khoa và bác sĩ gia đình của chúng tôi ở cùng một tòa nhà tại 3425 Grande Bulevar, đối diện Irving Mall. Hãy hỏi quầy tiếp tân về việc đặt cả hai lịch trong cùng một ngày khi còn giờ trống. Khi được quý vị đồng ý, hai đội ngũ cũng có thể chia sẻ thông tin để phối hợp chăm sóc cho quý vị.
Dịch vụ liên quan
Về tác giả: BS. Anh Nguyễn
BS. Anh Nguyễn hành nghề nha khoa từ năm 2013, đặc biệt quan tâm đến trồng răng implant và giúp bệnh nhân tự tin với nụ cười của mình. Bác sĩ lớn lên ở Vermont, đến năm chín tuổi thì theo gia đình chuyển về Texas, và từ đó đến nay luôn tâm huyết với việc chăm sóc bệnh nhân và tinh thần làm việc nhóm. Gặp gỡ đội ngũ.
